Na de voorspellende culitrends (of signalen) voor dit jaar, duiken we vandaag als tegenwicht maar even het verleden in. Gisteravond laat sloeg ik het Kastelenkookboek open om pas een paar uur later me weer in onze eigen tijd te voelen. Wat een leuk en informatief kookboek is dit!

In de inleiding staat ergens “Het Kastelenboek is als gebruiksboek bedoeld voor iedereen die van lekker eten, oude verhalen en een vleugje romantiek houdt.”. En daar is niets aan gelogen! 

Van de 200 pagina’s zijn de eerste 30 ingeruimd voor achtergrondinformatie. Over waarom het interessant (en leuk en spannend) is om op zoek te gaan naar wat de mensen vroeger aten. En waarom we dan bij kastelen uitkomen. Daarvan is namelijk vaak de inkoopadministratie of zijn kookschriften bewaard gebleven. 

Ravioli en specerijen
Wist jij dat we in de 15e eeuw al specerijen als saffraan, nootmuskaat en kruidnagel gebruikten? Tenminste, de rijkeren onder ons toen. Ook blijkt er een veelvuldige uitwisseling van recepten te bestaan tussen de hoven uit de verschillende landen van Europa. Daarom komen er in het Kastelenkookboek recepten voor ravioli voor! En er wordt uitgelegd dat veel kastelen een eigen moestuin hadden waaruit ze aten en dat een orangerie gebruikt werd om in de winter de zomerse citrusplanten te beschermen.

Recepten
In de voorbije eeuwen konden mensen alleen die groenten en dat fruit eten van dat seizoen. Hoewel je op schilderijen uit die tijd soms groenten uit verschillende seizoenen gebroederlijk naast elkaar ziet liggen. Dan hebben de groenten vaak een symbolische betekenis in het schilderij. De vier seizoenen staan ook voor de 4 laatste hoofdstukken uit het Kastelenkookboek waarin de recepten staan.
In ieder hoofdstuk worden vervolgens 2 of 3 kastelen en hun bewoners beschreven. De recepten die er op volgen zouden deze bewoners hebben kunnen gegeten. Helaas is lang niet altijd bekend wat ze aten, vandaar deze omschrijving. De recepten komen uit de vroege Middeleeuwen en worden steeds moderner (tot begin vorige eeuw). Wees niet verbaasd als je pas in het laatste deel een recept voor stamppot ziet staan. Dat kenden we voordien blijkbaar niet. Misschien omdat de aardappel pas in de 19e eeuw ingeburgerd raakte?

Handig is dat de recepten zo zijn opgeschreven en aangepast aan onze tijd, dat wij ze goed kunnen (na)maken. Klein nadeel, de recepttitels zijn in het oud-Nederlands opgeschreven. Je begrijp daardoor niet altijd in 1x wat voor gerecht je ermee kunt maken. Hardop lezen helpt vaak. Maar soms moet je echt het hele recept lezen. Dan leer je dat tailliz een soort amandelpap is en roffioelen ravioli. Maar de conclusie blijft: het Kastelenkookboek  is een prachtig en leerzaam kookboek. Ik duik er vanavond weer in voor de rest!

boek: Kastelenkookboek van Robbie Dell’Aria [uitgeverij KunstMag, isbn: 9789075979305]
 Meer culiboeken vind je in de rubriek Kookboeken.

Lees ook:Historisch koken: Middeleeuwse feesten
Lees ook:Meer kip, minder vlees
Lees ook:De tijdbalk van ons voedsel
Lees ook:Tentoonstelling Smakelijk eten!
Lees ook:Koken uit het hart

Heb jij Koken.Blog nog steeds niet toegevoegd aan je Google homepage of Reader? Klik hier!